Vanuit Deventer vertrekken we ’s morgens met de bus naar Leinefelde in Duitsland. In de bus
begint het excursieprogramma met het geven van achtergrondinformatie en het bekijken van een film.
Leinefelde - Rol lokaal bestuur en woningbouwcorporaties
De excursie begint met een bezoek aan Leinefelde. Leinefelde is gelegen in de deelstaat Thüringen in het voormalige grensgebied van oost en west. Het gemeentebestuur van Leinfelde heeft al vroeg ingespeeld op de veranderingen van de bevolkingssamenstelling door een helder Masterplan te ontwikkelen. Stapsgewijs heeft het plan zich ontwikkeld. In deze zoektocht zijn nieuwe ideeën en initiatieven ontstaan. De autoriteit en betrokkenheid van de burgemeester van Leinefelde is daarbij een factor van belang. Ook zijn er fouten gemaakt bij de aanpak in Leinefelde. Het imago van de stad oppoetsen door de gevels te kleuren was niet succesvol. Leinefelde heeft voor haar transformatieproces al veel prijzen en eervolle vermeldingen gekregen, ook internationale prijzen zoals de World Habitat Award van de Verenigde Naties. In Leinefelde worden we ontvangen door de burgemeester die een toelichting zal geven op de aanpak in Leinefelde. We maken een rondwandeling waarbij o.a. verschillende transformaties van 'plattenbau' flats bekeken worden.
Avondprogramma - Lezing door Ton Matton
Avondprogramma - Lezing door Ton Matton
'Semi-autarkische onafhankelijkheid en toegepast architectonisch denken = trendy pragmatisme'
Stedenbouwkundige en kunstenaar Ton Matton vindt de Nederlandse Vinex-stedenbouw weinig inspirerend. Tegenwoordig is zijn kantoor gevestigd in de dorpsschool van Wendorf in de voormalige Duitse Democratische Republiek. Op het platteland tussen Hamburg en Berlijn ontplooit Ton Matton uiteenlopende activiteiten, zoals gastateliers en workshops temidden van zijn flora en fauna. Matton is op zoek naar verbindingen tussen het traditionele leven op het platteland en het hedendaagse wereldburgerschap.
Matton: 'Het feit, dat ik in Wendorf woon betekent niet dat ik onbereikbaar ben. Ik woon in Centraal-Europa. Net als iedereen in de grote stad -in de Global Village- heb ik een internetverbinding via de satelliet, een Lada Niva four-wheel drive auto en een mobiele telefoon'.
Overnachting in hotel Drei Rosen in Leinefelde
Stedenbouwkundige en kunstenaar Ton Matton vindt de Nederlandse Vinex-stedenbouw weinig inspirerend. Tegenwoordig is zijn kantoor gevestigd in de dorpsschool van Wendorf in de voormalige Duitse Democratische Republiek. Op het platteland tussen Hamburg en Berlijn ontplooit Ton Matton uiteenlopende activiteiten, zoals gastateliers en workshops temidden van zijn flora en fauna. Matton is op zoek naar verbindingen tussen het traditionele leven op het platteland en het hedendaagse wereldburgerschap.
Matton: 'Het feit, dat ik in Wendorf woon betekent niet dat ik onbereikbaar ben. Ik woon in Centraal-Europa. Net als iedereen in de grote stad -in de Global Village- heb ik een internetverbinding via de satelliet, een Lada Niva four-wheel drive auto en een mobiele telefoon'.
Overnachting in hotel Drei Rosen in Leinefelde
Donderdag 17 juni 2010
Lutherstadt Eisleben - 'K3 - kleiner, knapper en coöperatief'Lutherstadt Eisleben heeft een grondige stedenbouwkundige analyse gemaakt waarbij, naast de gangbare stredenbouwkundige aspecten, de specifieke krimponderwerpen in kaart zijn gebracht (leegstand, functie monumentale gebouwen). Vervolgens zijn de ontwikkelingskansen benoemd en is een aanvullend juridisch kader vastgelegd. Vanuit dit idee zijn een aantal deelprojecten geformuleerd, waaronder de 'Lutherweg'. Binnen het historische gedeelte van de stad is een kernzone aangewezen als 'het stadsgezicht'. Deze kernzone moet door haar nieuwe invulling het toerisme in Eisleben bevorderen. Lutherstad Eisleben laat ook zien hoe particuliere eigenaren en private investeerders de ruggengraat van een ontwikkelingsproces kunnen zijn. Lege plekken in de stad kunnen, met een grote mate van vrijheid, bebouwd worden. Na een rondwandeling door de binnenstad van Eisleben is er een ontvangst door de Oberbùrgermeisterin. Daarna volgt een toelichting op het Stadtumbauplan Eisleben.
Dubbelstad Halle
Door de samenvoeging met Halle-Neustadt is Halle de grootste stad geworden van de deelstaat Saksen-Anhalt. De historische universiteitsstad Halle is in 1990 samengevoegd met de voormalige arbeidersstad voor chemische industrie Halle-Neustadt. De stad heeft duidelijk twee gezichten. De dubbelstad Halle is op zoek naar een gezonde balans in haar stadsontwikkeling. We maken met de bus een rondrit door deze dubbelstad.
Halle Glaucha - Maatwerk en particulier bezit
Door de samenvoeging met Halle-Neustadt is Halle de grootste stad geworden van de deelstaat Saksen-Anhalt. De historische universiteitsstad Halle is in 1990 samengevoegd met de voormalige arbeidersstad voor chemische industrie Halle-Neustadt. De stad heeft duidelijk twee gezichten. De dubbelstad Halle is op zoek naar een gezonde balans in haar stadsontwikkeling. We maken met de bus een rondrit door deze dubbelstad.
Halle Glaucha - Maatwerk en particulier bezit
Glaucha is een stadsdeel van Halle met een structureel kansarme bevolkingssamenstelling. De leegstand is hoog en de wijk heeft een groot imagoprobleem. Ondanks dat de waarde van het vastgoed extrem laag is (appartementen vanaf €15.000 te koop), is er geen markt voor deze woningen. Sommige eigenaaren wonen elders en zijn zelfs vergeten, dat ze nog een wooneenheid in Glaucha bezitten. De aanpak in Halle-Glaucha is gericht op het betrekken van particuliere grondeigenaren en huurders bij de plannen. Hoe kun je bewoners en eigenaren een actieve rol laten spelen? Wat is de rol van de Vereniging Van Eigenaaren hierbij? De VVE wordt ondersteund door een coach. Samen met eigenaren en huurders worden plannen gemaakt voor de verbetering van gebouwen en leefomgeving. Dit heeft tot uiteenlopende activiteiten geleid, zoals een bloembollenactie of de energetische opwaardering van de gebouwen tot de aanpak van de openbare ruimte.
Overnachting in hotel in Dessau
Vrijdag 18 juni 2010
De ochtend begint met een fietstocht door den Roten faden, een IBA-project in Dessau-Rosslau. In de afgelopen honderd jaar is Dessau ingrijpend veranderd. In het begin van de vorige eeuw werd dit veroorzaakt door de industrialisatie, later door haar oorlogsverleden en na de tweede wereldoorlog was er de socialistische wederopbouw. Vandaag is sprake van leegstand als gevolg van de daling van de bevolkingsaantallen. Dessau-Rosslau heeft, als deelnemer aan de IBA, een andere stedenbouwkundige structuur ontwikkeld. Stap voor stap wordt een groene zone aan de stad toegevoegd. Tegelijkertijd ontstaan bebouwde stadseilanden om het bestaande sociale netwerk van de stad consolideren. Met minimale ingrepen en met inzet van bewoners ontstaat een nieuw landschap in de stad.
IBA-Bureau - Lezing en discussie consequenties afname 'groei'
In het gerenommeerde Bauhaus (staat sinds 1996 op de werelderfgoedlijst van UNESCO) in Dessau is een overzichtstentoonstelling te bekijken over de aanpak van de IBA Stadtumbau Saksen-Anhalt 2010.
Bauhaus
Bauhaus is zowel een kunstenaarsschool, een pedagogisch project, als de wieg voor het Bauhaus-ontwerp. De kunstenaarsschool evolueert van een academie voor kunst & architectuur naar een fenomeen. In 1925 verhuisde het Bauhaus naar Dessau. De gebouwen in Dessau zijn ontworpen door architect Walter Gropius zelf. Het complex bestaat uit een soort van molenwiekpatroon van verschillende gebouwen. Er was een gebouw voor lessen, een gebouw voor de studenten, een gecombineerd gebouw voor auditorium en restaurant, een atelier, en een bruggebouw waarin zich de administratie bevond, en de kantoren van Walter Gropius en zijn architectenbureau. Het is een spectaculaire voorbeeld van moderne architectuur.
De tentoonstelling laat visieontwikkeling, projecten en strategieën zien van negentien kleine en middelgrote dorpen en steden in Saksen-Anhalt. Doel van de aanpak is om economische, sociale en culturele aspecten in dit krimpgebied te versterken. Wat kun je leren van deze aanpak in voormalig Oost/Duitsland? Afname van de bevolking komt in veel Europese landen voor. Wat betekent dat?
Onder leiding van SEV directeur Lex de Boer vindt een verdieping en een discussie plaats tussen de excursiedeelnemers en de Duitse vertegenwoordigers van het IBA bureau dr. Sonja Beeck en Regina Sonnabend , mevr. Gisela Kirchner (Stadtplanungsamt Lutherstadt Eisleben), mevr. Eva Schweitzer (Bundesamt für Bauwesen und Raumforschung) en de Herr Stappenbeck (Ministerium für Landesentwicklung und Verkehr, Sachsen-Anhalt).
IBA-Bureau - Lezing en discussie consequenties afname 'groei'
In het gerenommeerde Bauhaus (staat sinds 1996 op de werelderfgoedlijst van UNESCO) in Dessau is een overzichtstentoonstelling te bekijken over de aanpak van de IBA Stadtumbau Saksen-Anhalt 2010.
Bauhaus
Bauhaus is zowel een kunstenaarsschool, een pedagogisch project, als de wieg voor het Bauhaus-ontwerp. De kunstenaarsschool evolueert van een academie voor kunst & architectuur naar een fenomeen. In 1925 verhuisde het Bauhaus naar Dessau. De gebouwen in Dessau zijn ontworpen door architect Walter Gropius zelf. Het complex bestaat uit een soort van molenwiekpatroon van verschillende gebouwen. Er was een gebouw voor lessen, een gebouw voor de studenten, een gecombineerd gebouw voor auditorium en restaurant, een atelier, en een bruggebouw waarin zich de administratie bevond, en de kantoren van Walter Gropius en zijn architectenbureau. Het is een spectaculaire voorbeeld van moderne architectuur.
De tentoonstelling laat visieontwikkeling, projecten en strategieën zien van negentien kleine en middelgrote dorpen en steden in Saksen-Anhalt. Doel van de aanpak is om economische, sociale en culturele aspecten in dit krimpgebied te versterken. Wat kun je leren van deze aanpak in voormalig Oost/Duitsland? Afname van de bevolking komt in veel Europese landen voor. Wat betekent dat?
Onder leiding van SEV directeur Lex de Boer vindt een verdieping en een discussie plaats tussen de excursiedeelnemers en de Duitse vertegenwoordigers van het IBA bureau dr. Sonja Beeck en Regina Sonnabend , mevr. Gisela Kirchner (Stadtplanungsamt Lutherstadt Eisleben), mevr. Eva Schweitzer (Bundesamt für Bauwesen und Raumforschung) en de Herr Stappenbeck (Ministerium für Landesentwicklung und Verkehr, Sachsen-Anhalt).
Na de lunch in de mensa van het Bauhaus vertrek huiswaarts.
